Бяспека – гэта асноўны крытэр правільнага падыходу да любой справы. У той жа час, само паняцце аб бяспецы адчувальна змяняецца і ўдасканальваецца з прычыны з’яўлення новых пагроз.
У рамках праграмы супрацьдзеяння пагрозам з паветра ў Рэспубліцы Беларусь пракуратурай вядзецца работа па забеспячэнні дзяржаўнага ўліку і эксплуатацыі грамадзянскіх беспілотных лятальных апаратаў (БЛА).
Ужо больш за год дзейнічае Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 297 ад 25 верасня 2023 г. “Аб дзяржаўным уліку і эксплуатацыі грамадзянскіх беспілотных лятальных апаратаў”.
Пракуратурай звяртаецца ўвага, што ў сілу падпункта 1.2 п. 1 Указа № 297 увоз на тэрыторыю Рэспублікі Беларусь, захоўванне, абарот, эксплуатацыя і выраб грамадзянскіх беспілотных лятальных апаратаў, выкарыстанне паветранай прасторы з дапамогай лятальных апаратаў пазначанай катэгорыі юрыдычнымі асобамі і індывідуальнымі прадпрымальнікамі ажыццяўляюцца ў мэтах іх прадпрымальніцкай і прафесійнай дзейнасці з выкананнем патрабаванняў.
У адпаведнасці з падпунктам 1/6 п. 1 Указа № 297 юрыдычныя асобы і індывідуальныя прадпрымальнікі, у законным валоданні, карыстанні і (або) распараджэнні якіх знаходзяцца грамадзянскія БЛА, абавязаны паставіць іх на дзяржаўны ўлік на працягу пяці працоўных дзён з дня ўступлення ў сілу гэтага падпункта па грамадзянскіх БЛА, якія знаходзяцца на дзень уваходжання ў сілу гэтага падпункта ва ўласнасці.
Пастаноўку на дзяржаўны ўлік грамадзянскіх БЛА згодна з падпунктам 1.7 п. 1 Указа № 297 ажыццяўляе Дэпартамент па авіяцыі Міністэрства транспарту і камунікацый.
Палажэнні Указа нумар 297, якія датычацца дзяржаўнай рэгістрацыі грамадзянскіх БЛА, уступілі ў законную сілу 28.12.2023.
Парадак пастаноўкі на дзяржаўны ўлік грамадзянскіх БЛА рэгламентаваны Палажэннем аб дзяржаўным уліку і эксплуатацыі грамадзянскіх беспілотных лятальных апаратаў, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 28 снежня 2023 г. № 972.
У адпаведнасці з падпунктам 1.9 п.1 Указа нумар 297 эксплуатацыя грамадзянскага БЛА ажыццяўляецца аператарам, які прайшоў падрыхтоўку аператараў грамадзянскіх БЛА, патрабаванні да якой вызначаюцца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.
З 28 сакавіка 2024 года фізічным асобам забаронены ўвоз на тэрыторыю Рэспублікі Беларусь, захоўванне, абарот, эксплуатацыя і выраб грамадзянскіх беспілотных лятальных апаратаў і авіямадэлей, а таксама выкарыстанне паветранай прасторы грамадзянскімі БЛА.
У сілу патрабаванняў п. 3 Указа № 297 фізічныя асобы, якія маюць ва ўласнасці грамадзянскія БЛА і авіямадэлі, у трохмесячны тэрмін з дня ўступлення ў сілу гэтага пункта (г.зн. да 28.03.2024) былі абавязаны ажыццявіць адчужэнне або перадачу на захоўванне ва ўпаўнаважаную арганізацыю (РУП па аэранавігацыйным абслугоўванні). авіямадэлей.
На падставе арт.7 Паветранага кодэкса Рэспублікі Беларусь, асобы, вінаватыя ў парушэнні заканадаўства Рэспублікі Беларусь у галіне выкарыстання паветранай прасторы і авіяцыі, нясуць адказнасць у адпаведнасці з заканадаўствам.
Пракуратура папярэджвае, што згодна з арт.18.35 КаАП Рэспублікі Беларусь парушэнне правілаў выкарыстання паветранай прасторы або выкарыстання авіямадэляў прыводзіць да накладання штрафу ў памеры да дваццаці базавых велічынь, а на юрыдычную асобу — да пяцідзесяці базавых велічынь. Тое ж дзеянне, учыненае паўторна на працягу аднаго года пасля накладання адміністрацыйнага спагнання за такое ж парушэнне, прыводзіць да накладання штрафу ад дзесяці да пяцідзесяці базавых велічынь, а на юрыдычную асобу — ад дваццаці да ста базавых велічынь.
На заканадаўчым узроўні разглядаецца пытанне ўзмацнення адказнасці за парушэнні ва ўказанай сферы аж да ўстанаўлення крымінальнай, прымянення канфіскацыі лятальнага апарата як прадмета правапарушэння. Ужо ў бліжэйшы час чакаецца прыняцце адпаведнага рашэння.
Такім чынам, уладальнікам і карыстальнікам грамадзянскіх БЛА, як юрыдычным, так і фізічным асобам, неабходна быць законапаслухмянымі і, каб пазбегнуць рознага роду непрыемнасцей, неадкладна выканаць патрабаванні Указа № 297.
Таксама хацелася б перасцерагчы грамадзян ад здзяйснення незаконных палётаў на парапланах, дэльтапланах і іншых падобных лятальных апаратах.
У 2024 годзе на тэрыторыі Гомельскай вобласці 2 такія палёты скончыліся трагічна.
Так, 10.04.2024 каля 16:00 у працэсе кіравання лятальным апаратам паблізу вёскі Калініна Гомельскага раёна ўпаў і быў цяжка траўміраваны парапланерыст.
Паблізу аграгарадка Чыркавічы Светлагорскага раёна 29.08.2024 каля 19.20 пацярпеў катастрофу мотадэльтаплан самаробнай канструкцыі з гібеллю чалавека на борце.
Абодва палёты праводзіліся без фармалізаванай заяўкі на выкарыстанне паветранай прасторы, гэта значыць былі незаконныя. Бяспека
